CHP Yalova Milletvekili Tahsin Becan,  kurumların yeniden bağımsız bir yapıya kavuşturulması amacıyla TBMM’ye araştırma önergesi sundu.  

Farklı sektörlerde faaliyet gösteren uzman ve özerk nitelikte kunumlar olan "“bağımsız idari otoriteler”, toplumsal ve siyasal yaşamda, özellikle temel hak ve özgürlükler ile ekonomik ve sosyal alanlarda düzenleme ve denetleme yapan kamu tüzel kişileridir. Bu yönlendirici işlevlerini, bağınsız kararlamnın üzerinde hiçbir makam ve merciin etkisinde olmadan, özel güvencelere sahip, mali özerkliğe haiz özel bütçeleriyle yerine getirirler. Bununla birlikte sahip oldukları özellikli görev ve yetkileri, sorumlulukları, örgütlenmeleri ve personeli ile klasik ve geleneksel merkezi yapılanmadan da farklılıklar arz eden idari birimlerdir. de Bu tür otoriteler, ilgili oldukları alanlara ilişkin, idari düzenleme yaptığından ve sektörü denetleyip yaptırım uyguladığından, bu kapsamda yürütmenin adeta kolluk hizmeti görevini karşılarlar. Öyle ki bu idareler, gelişmiş demokratik ülkelerde, uznan ve özerk kuruluşlar olarak, dördüncü erk şeklinde nitelendirilmektedir. gibi ve ve Bugün, hassas sektörler olarak kabul edilen, enerji, finans, ilaç, bankacılık, iletişim alanlarda rekabetin artmasıyla, özellikle sektörün aktörlerinin ve siyasilerinin etkilerinden baskılaından arındırma ihtiyacı, bu tür kurumların ortaya çıkışınun başlıca nedeni olarak kabul edilmektedir. Gelişmesi de günümüzde özelleştirmelerden sonra ihtiyaç duyulan düzenleme denetim gereksinimidir. Son yıllarda ise, öngörülmez enformasyon ve dezenformasyon varlığı, gerileyen insan haklarına karşı artan gereklilik ve duyarlılık, önlenemeyen yolsuzluklar, yabancı sermayeyi çekme çabalanı ile haksız rekabet koşulları, özellikle gelişmekte olan ülkelerde bağımsız otoritelerin ortaya çıkıp gelişmesinde diğer önemli unsurlar olarak belirtilebilir. idari değil olarak Bilinmelidir ki, bu kuruluşlar, yalnız anayasal düzenin sağlayacağı güvenceler çerçevesinde aynı zamanda siyasal iktidarlann onlara müdahale eğilimine karşı hukuki korunabilecekleri ölçüsünde, amaçları doğrultusunda işleyebilirler. Bu bakımdan anayasal güvenceleri en kapsamlı şekilde kavuşturularak, öncelikle siyasal ve idari hiyerarşinin dışında tutulmalıdır. Son de ile Buna karşılık, bugün düzenlendikleri şekliyle, bu kuruluşlar Türkiye’de ne özerk ne bağımsızdırlar. Şöyle ki; Devlet yönetimi, hukuk ve iktisat arasındaki ilişkinin merkezinde yer alır. on yıllarda, uzman denetleyici ve düzenleyici bağımsız idari birimlerin yaygınlaşması yürütme organı, yeni kurumlar ve kurallar ile çerçevelenmiş olmasına karşın, yasama karşısında güçlenen yürütmenin, bununla birlikte kamu yönetimi üzerindeki tekelci yetkisi de artmıştır. Üstelik, seçimleriyle yeni geçilen, partili Cumhurbaşkanı nın aynı zamanda yürütmenin kurgusunda, uzman ve özerk düzenleyici birimlerin, ya bağımsız yapıları tasfiye edildi ya da kişinin keyfi tercihleri nedeniyle işlevlerini göremez hale getirilmiştir. 2018 başı tek Ömek vermek gerekirse, RTÜK’ün eğip büktüğü hukuk kurallarıyla, ifade ve basın özgürlüklerine aykını şekilde muhalif TV kanallanna verdiği ağır cezalar, söz knisuremun. Anayasa'ya ve uluslararası insan hakları sözleşmelerine değil, siyasi iktidarin bekasina adarmıs "bağımlı idari otorite" olduğunun en açık şeklidir. Yine, Türkiye İnsan Hakları ve Esittlila K Tel: (0 312) 420 27 51-52 Fax: (0 312) 420 26 38 e-posta: tahşin.beçan@tbmm.gov.tr Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkia llişkiler Binaşı 3.Kat No: F-327 Çankaya / Ankara 06543 1923 GRUP BAŞKANLI 18/09/2024 12:32 (FAX) P.003/005 ismi verilen yapının, Türkiye’nin ağır insan hakları sorunları karşısında, siyasi iktidar karşısında herhangi bir fonksiyonu bulunmamaktadır. Dahası, Kurum liyakat ve bağımsızlık ilkelerine uyulmadan "yerleştirilmiş” kadrolarıyla, bizzat kuruluş amaçlarına aykırı faaliyetlerin odağı haline gelebilmektedir. Yine, örneğin, Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun dokuz üyesinden yedisinin seçiminin, doğrudan ya da dolaylı şekilde, АКР’nin ve onun Genel Başkanı'nın tasarrufunda gerçekleştiği dikkate alındığında, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.21/1'deki bağımsızlık vurgusunun hiçbir anlam taşımadığı açıktır. kurul Ne yazık ki, bu örnekleri çoğaltmak mümkün. Şu halde Türkiye'de iktisadi ve hak temelli istikrarı sağlamanın ön koşulu, bütün yetkileri tek kişide toplamaktan vazgeçip, yetkileri farklı ve kurimlar arasunda paylaştırılarak denge ve denetim mekanizmalarının oluşturulmasından Zaten, demokratik hukuk devleti kurumları, kuralları ve değerleri, ulusal ve ötesi ölçekte uzmanlık ve bilimsel ölçtütlere uyulmasıı gerekli kılar. şekli geçer. ve Bu anlayışla yapılacak düzenlemelerde, hem iktisadi hem de sahip olunan hakların gereği özgürlüklerin de anayasal güvencelerinin gözetilmesi gerekir. Bu kuruluşların üyelerinin belirlenme ve işleyişleri, bağımsızlıklarını temin edecek usul ve kurallara dayandırılmasıdır. Özerk uzman kuruluşlara yapılacak görevlendirmeler açısından, adayların ilgili konulardaki uzmanlık liyakatine ilişkin ölçütler titizlikle konularak yandaş kayırına ve yağma düzensizliği son bulmasıdır. Böylelikle piyasa ekonomisinin geçerli olduğu devletlerde olduğu gibi düzenleme, denetleme yaptırım kayıtları altında girişim özgürlüğü sağlanur ve adil sürdürülebilir bir kalkınma yaşanк. ve ve Bu amaçla, bağımsız idari otoritelerin, denetleyici ve düzenleyici birimler olarak görevlerini yerine getirememesinin yarattığı olumsuz sonuçlaın ortaya konulması ve alınması gereken kararların hayata geçirilmesi için bir araştırma komisyonu kurulması amaçlanmıştır.